புத்தகத்தின் சுருக்கம்:

பங்கிம் சந்திர சட்டோபாத்யாய எழுதிய இந்த வரலாற்று நாவல், 18-ஆம் நூற்றாண்டில் வங்காளத்தில் நடந்த சந்நியாசிகள் கலகத்தை அடிப்படையாகக் கொண்டது. கடும் பஞ்சத்தினால் மக்கள் அவதிப்படும் போது, தங்களின் தாய்நாட்டை அந்நியர்களிடமிருந்து மீட்கத் துடிக்கும் ஒரு தியாகக் குழுவின் கதையே இது.

வந்தே மாதரம் (Vande Mataram) கதையில்:

தேசமே தெய்வம்: இந்த நாவலில் வரும் 'சந்தானங்கள்' (தேசத்தின் குழந்தைகள்) தங்கள் நாட்டை ஒரு சாதாரண நிலமாகப் பார்க்காமல், ஒரு தெய்வமாக (தாயாக) வணங்குகிறார்கள்.

பாடலின் பிறப்பு: கதையின் ஒரு முக்கியக் கட்டத்தில், பவானந்தா என்ற கதாபாத்திரம் மகேந்திரனிடம் "வந்தே மாதரம்" என்ற பாடலைப் பாடி அறிமுகப்படுத்துவார். "தாயே உன்னை வணங்குகிறேன்" என்பதே இதன் பொருள்.

எழுச்சி கீதம்: இந்தக் கதையில் வரும் போராட்ட வீரர்களுக்கு இந்தப் பாடல் ஒரு மந்திரம் போலவும், ஒரு போர் முழக்கமாகவும் செயல்படுகிறது. அடிமைப்பட்டுக் கிடக்கும் பாரதத் தாயை விடுவிக்க இந்தப் பாடல் அவர்களுக்குப் பெரும் ஊக்கத்தை அளிக்கிறது.

இந்த நாவலில் 'வந்தே மாதரம்' பாடல் இந்து தெய்வங்களை முன்னிறுத்தித்தான் பாடப்படுகிறது. இது குறித்து சில முக்கிய விவரங்கள்:

பாரதத் தாயும் தெய்வங்களும்: பங்கிம் சந்திர சட்டைஜி இந்தப் பாடலில் பாரதத் தாயை வெறும் நிலமாகப் பார்க்காமல், அவளைத் துர்க்கை, லட்சுமி மற்றும் சரஸ்வதி ஆகிய தெய்வங்களின் வடிவமாகவே வர்ணிக்கிறார்.

"துவம் ஹி துர்கா தசப்ரகரணதாரிணி" (பத்து கைகளில் ஆயுதம் ஏந்திய துர்க்கை நீயே) - என்ற வரிகள் இதையே உணர்த்துகின்றன.

சந்தானங்களின் வழிபாடு: நாவலில் வரும் 'சந்தானங்கள்' (துறவிப் போராளிகள்) ஒரு விஷ்ணு ஆலயத்தில் தங்கி, அங்கிருக்கும் தெய்வச் சிலைகளை வணங்கியே போருக்குச் செல்கிறார்கள். அவர்கள் தேசபக்தியை ஒரு மத வழிபாடாகவே (Hindu Religious Nationalism) கடைபிடிக்கிறார்கள்.

முரண்பாடுகளும் காரணங்களும்: அந்த காலகட்டத்தில் அந்நியர்களுக்கு (ஆங்கிலேயர்களுக்கும் அவர்களுக்கு ஆதரவானவர்களுக்கும்) எதிராக மக்களை ஒன்றிணைக்க, அவர்களுக்குப் பரிச்சயமான ஆன்மீக மற்றும் தெய்வ அடையாளங்களை ஆசிரியர் பயன்படுத்தினார்.

தேசியப் பாடலாக மாறியது: இந்தப் பாடலில் இந்து மதக் குறியீடுகள் அதிகம் இருப்பதால் தான், இந்தியா சுதந்திரம் அடைந்த பிறகு இது 'தேசிய கீதமாக' (National Anthem - Jana Gana Mana) ஏற்கப்படாமல், 'தேசியப் பாடலாக' (National Song) மட்டும் அங்கீகரிக்கப்பட்டது.